Yöntem
Görsel muayene (VT), yüzeyde görülebilen süreksizliklerin, biçim bozukluklarının ve boyutsal sapmaların belirlenmesine dayanır. Diğer tahribatsız muayene yöntemlerinden önce uygulanan ilk kontrol adımıdır; çoğu durumda hangi ek yöntemlere ihtiyaç duyulacağına da yön verir.
Uygulama biçimleri
-
Doğrudan görsel muayene: Yüzeyin yeterli aydınlatma altında, uygun mesafe ve görüş açısından çıplak gözle ya da büyüteçle incelenmesi.
-
Uzaktan (dolaylı) görsel muayene: Doğrudan erişilemeyen bölgelerin ayna, endoskop (boroskop) veya kamera sistemleri gibi yardımcı ekipmanla incelenmesi.
Ölçüm gerektiren kontrollerde kaynak mastarları, kumpas ve cetvel gibi ölçüm araçları kullanılır.
Kaynaklı imalatta görsel muayene
Görsel muayene yalnızca bitmiş kaynakla sınırlı değildir; imalatın farklı aşamalarında uygulanabilir:
-
Kaynak öncesi: Kaynak ağzı geometrisi, kök aralığı, birleşme uyumu (fit-up) ve yüzey temizliği.
-
Kaynak sırasında: Paso düzeni, pasolar arası temizlik ve uygulamanın prosedüre uygunluğu.
-
Kaynak sonrası: Kaynak dikişinin profili, boyutları ve yüzey süreksizlikleri.
Değerlendirilebilecek bulgular
-
Yüzey çatlakları ve yüzeye açık gözenekler
-
Yanma oluğu (undercut) ve taşma (overlap)
-
Aşırı veya yetersiz kaynak yüksekliği, dolgu eksikliği
-
Kök tarafında nüfuziyet eksikliği veya fazlalığı (erişilebiliyorsa)
-
Kenar kaçıklığı ve açısal çarpılma
-
Kaynak dikişi boyutları (ör. köşe kaynağında bacak boyu ve boğaz kalınlığı)
-
Ark izleri, sıçrantı ve mekanik hasarlar
Sınırlamalar
-
Yalnızca yüzeyde görülebilen durumları değerlendirir; iç süreksizlikler için hacimsel yöntemler (RT, UT) gerekir.
-
Sonuç; aydınlatma koşullarına, yüzey durumuna, erişime ve uygulayıcının yetkinliğine bağlıdır.
-
Çok ince yüzey çatlakları için PT veya MT gibi yöntemlerle desteklenmesi gerekebilir.
Süreç unsurları
-
Prosedür: Muayene kapsamı, aşamaları ve kabul kriterleri.
-
Koşullar: Yeterli aydınlatma, uygun görüş mesafesi ve açısı, temiz yüzey.
-
Ölçüm araçları: Uygun ve kontrolü yapılmış mastar ve ölçüm aletleri.
-
Personel: İlgili gerekliliklere uygun yetkinlikteki personel.
-
Raporlama: Bulguların konum, boyut ve değerlendirme sonucuyla kaydedilmesi.
