İçeriğe geç
Tahribatsız Muayene (NDT)

Ultrasonik Muayene (UT)

Malzemeye gönderilen yüksek frekanslı ses dalgalarının yansımalarından yararlanarak iç süreksizliklerin araştırıldığı ve et kalınlığının ölçüldüğü tahribatsız muayene yöntemi.

Teknik görüşme talep edinTüm hizmetler
Kuplaj sıvısı sürülmüş referans blok üzerinde elle konumlandırılan ultrasonik prob

Yöntem

Ultrasonik muayene (UT), bir prob (dönüştürücü) aracılığıyla malzemeye gönderilen yüksek frekanslı ses dalgalarına dayanır. Dalgalar bir süreksizliğe, arayüze veya karşı yüzeye ulaştığında yansır; yansıyan sinyalin genliği ve geri dönüş süresi cihaz ekranında (A-scan) değerlendirilir. Prob ile yüzey arasında ses iletimini sağlamak için jel, yağ veya su gibi bir kuplaj ortamı kullanılır.

Teknikler

  • Düz (normal) prob: Et kalınlığı ölçümü ve yüzeye paralel süreksizliklerin (ör. laminasyon) araştırılması.

  • Açılı prob: Kaynaklı bağlantılarda kaynak hacminin ve ısı tesiri altındaki bölgenin taranması.

Hangi tekniğin uygulanacağı proje kapsamında belirlenir. Kayıtlı ve görüntülü tarama gereken uygulamalarda faz dizinli ultrasonik muayene (PAUT) gibi gelişmiş teknikler değerlendirilebilir.

Kullanım alanları

Alın kaynaklı bağlantılar, levha ve borularda laminasyon kontrolü, et kalınlığı ölçümü ve korozyon takibi ile dövme ve haddelenmiş ürünler gibi uygulamalarda kullanılabilir. Yöntemin uygunluğu; malzeme türü, kalınlık, tane yapısı, geometri ve yüzey durumuna göre değerlendirilir.

Yöntemin özellikleri

  • Çoğu uygulamada tek taraftan erişimle yapılabilir.

  • İyonlaştırıcı radyasyon içermez.

  • Ses demetine göre konumuna bağlı olarak çatlak ve ergime eksikliği gibi düzlemsel süreksizliklerin tespitinde etkili olabilir.

  • İnce kesitler, kaba taneli malzemeler (ör. bazı östenitik paslanmaz çelik kaynakları) ve karmaşık geometriler uygulanabilirliği sınırlayabilir.

Süreç unsurları

  • Prosedür: Tarama planı, prob seçimi, hassasiyet ayarı ve kabul kriterleri.

  • Kalibrasyon: Uygun referans blokları ile cihaz ve prob ayarı.

  • Yüzey hazırlığı: Tarama yüzeyinin ses iletimine uygun durumda olması.

  • Personel: İlgili gerekliliklere uygun yetkinlikteki personel.

  • Raporlama: Bulguların konum ve değerlendirme bilgisiyle izlenebilir biçimde kaydedilmesi.

RT ile ilişkisi

UT ve RT çoğu zaman birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır. Hangi yöntemin veya yöntem kombinasyonunun uygulanacağı; malzeme, kalınlık, bağlantı tipi ve proje ya da standart gerekliliklerine göre belirlenir.